Informatie inwinnen met AI

Nr. 2 – Informatie inwinnen met AI

Als technisch schrijver is het essentieel om betrouwbare informatie te vinden over producten of machines. Als je wilt beschrijven hoe een machine werkt en waar de gebruiker of onderhoudsmonteur op moet letten, moet je wel zelf weten waar je het over hebt. Hoe kom je aan die informatie? En kan AI je een handje helpen bij de zoektocht?

De eerste bron van informatie is natuurlijk de fabrikant. Maar wat als deze niet beschikbaar is of je te maken hebt met taalbarrières? Als maker van de handleiding wil je goed beslagen ten ijs komen: je moet tenslotte aan een ander gaan uitleggen hoe iets werkt.

Informatie zoeken op het internet is, zeker als het om technische gegevens gaat, geen gemakkelijke taak. Het gevaar bestaat dat je verzeild raakt in een dwaaltocht langs allerlei websites waarvan je niet weet of ze wel actuele en betrouwbare informatie geven. Het filteren van alle informatie is dan ook een tijdrovend proces.

Je zoektocht naar informatie valt ruwweg uiteen in twee soorten taken: 1) informatie vinden en 2) informatie controleren. Bij beide taken kan AI behulpzaam zijn, mits je tools op de juiste manier inzet. In deze blog vertellen we je daar graag meer over. We gaan tot slot ook nog in op een stukje betrouwbaarheid en veiligheid: niet onbelangrijk!

Hoe AI helpt bij het vinden van technische informatie

Je kunt het gesprek aangaan met ChatGPT voor algemene informatie en een verkenning van concepten. Met een set slimme prompts krijg je snel zicht op de informatie die online beschikbaar is. ChatGPT helpt je eventueel ook aan ideeën over informatie die voor jouw lezer nog meer interessant kan zijn. Het is wel belangrijk dat je op een slimme manier je prompts opstelt. Daar heb je al meer over kunnen lezen in de eerste blog van deze serie.

ChatGPT kan je naar tools en platforms leiden die mogelijk nuttig voor jouw vraag zijn. Je kunt bijvoorbeeld terechtkomen op platforms voor experts of wetenschappers, of bij tools voor data-analyse. Het is maar net wat voor soort informatie je zoekt. Er bestaan inmiddels best wel veel AI-tools. Daardoor loert er een ander gevaar: wat moet je met alle mogelijkheden? Je kunt bij je keuze een paar overwegingen in het achterhoofd houden. Verreweg de belangrijkste zijn betrouwbaarheid en veiligheid. Het is daarom erg belangrijk om je gekregen informatie te checken.

Informatie valideren en controleren met AI

Kijk altijd kritisch naar de bron van je informatie, ook al wordt het keurig door AI voorgeschoteld. Denk niet, ‘als AI het zegt, dan klopt het’. Vraag AI naar de bronnen van de gegeven informatie en controleer deze grondig. Probeer zoveel mogelijk primaire bronnen en officiële documentatie te achterhalen. Zo weet je zeker dat je kwalitatief hoogwaardige informatie te pakken hebt.

Dat nalopen van bronnen is best tijdrovend, maar gelukkig kun je AI ook inzetten om de betrouwbaarheid van bronnen te controleren. Hieronder gaan we in op drie soorten handige tools.

1. Factchecking tools

Je kunt technische informatie controleren met specifieke AI-tools die de informatie checken aan de hand van gevalideerde kennisbanken en technische databases. Wisecube AI Fact Checker of LEO AI zijn daar voorbeelden van. Deze tools zetten technische beweringen om in ‘knowledge triplets’: een set van onderwerp, predicaat en object die wordt vergeleken met betrouwbare bronnen. Ideaal om technische specificaties en berekeningen te controleren.

2. Tools voor de analyse van broninformatie

Deze nemen metadata en eerdere publicaties van een bron onder de loep. Voorbeelden zijn Ansys, Siemens Simcenter 3D en Autodesk. Welke tool je kiest, hangt af van je vraag en de mate waarin je in de techniek wilt duiken. De tools zijn echter wel vrij prijzig en ze lijken erg uitgebreid, maar ze laten het bij het analyseren van complexe structuren soms afweten. Een analysetool is slechts zo goed als de data waarmee deze getraind is. Dit zijn dus krachtige tools, maar je hebt veel ervaring én budget nodig om ze effectief in te kunnen zetten.

3. Tools voor netwerkanalyse

Deze AI-tools brengen de netwerken van bronnen en citaten in kaart, waardoor je zicht krijgt op de verspreiding van informatie en of deze van betrouwbare kanalen komt. Zo heb je de open-source tool Gephi, die relaties tussen technische documenten kan analyseren. Kijk ook eens bij UCINet, daarmee kun je samenwerkingen tussen onderzoekers in technische domeinen inzichtelijk maken.

Betrouwbaarheid van tools

Ook de informatie uit bovenstaande tools kun je niet klakkeloos overnemen. De effectiviteit van betrouwbaarheidstools hangt af van de hoeveelheid, kwaliteit én actualiteit van de data waar ze mee werken. De tool zal vrijwel altijd informatie presenteren alsof deze 100% juist is, ook als dat niet zo is. AI kan zelfs “hallucineren”: volledig correcte informatie onjuist interpreteren en daardoor foutieve antwoorden geven. Wees daar alert op. Tot slot zijn ook niet alle tools geschikt voor alle domeinen. Wisecube kan je bijvoorbeeld verder helpen op het gebied van engineering, maar is minder geschikt voor elektronica of software.

Kort gezegd: je kunt met AI snel je informatie verifiëren, maar menselijke expertise blijft onmisbaar. Check gegevens altijd aan de hand van betrouwbare technische documentatie.

Veilig AI gebruiken bij technische documentatie

Hoe zijn de gegevens in AI-tools beveiligd? Wie heeft toegang? Zeker als je werkt met gevoelige informatie is het verstandig eerst te weten waar de tool vandaan komt en hoe de veiligheid en privacy zijn gewaarborgd. Vertrouw niet zomaar elke tool met een strak logo en een website vol geruststellende woorden. Hieronder een paar tips om kritisch te kijken naar AI-tools:

1. Versleuteling

Raadpleeg de beveiligingsdocumentatie van de aanbieder van de tool. Zoek naar vermeldingen van AES-256, TLS 1.3 of vergelijkbaar. Controleer ook de certificeringen, bijvoorbeeld ISO 27001 of SOC 2. Hiermee weet je zeker dat er strenge beveiligingsmaatregelen voor de tool zijn genomen.

2. Tools met verstandig toegangsbeheer

Gebruik tools die alleen toegang verlenen aan gebruikers met bepaalde functies (role-based access). Kijk ook of de tool API-gateways benut. Dat zijn een soort toegangspoorten die de communicatie met de service beveiligen.

3. Garanties van de leverancier

Lees het privacybeleid en de servicevoorwaarden. Je wilt dat daarin is opgenomen dat gegevens alleen versleuteld worden verwerkt en niet worden gebruikt voor training. Vraag altijd naar het beveiligingsbeleid van de leverancier.

Belangrijke aandachtspunten bij AI voor technisch schrijvers

Als je AI-tools wilt inzetten voor je zoektocht naar betrouwbare technische informatie, is het belangrijk om te letten op onderstaande punten:

• Contextbewustzijn: AI kan nuances en context van technische onderwerpen niet altijd begrijpen. Pas je vraagstelling daarop aan: verduidelijk jargon of complexe concepten en benoem je doelgroep. Voor wie zoek je info? Wat is hun technische kennis en wat weten ze al over het product?
• Auteursrechten: AI plukt overal informatie vandaan die ooit door iemand is geschreven of gemaakt. Houd dus rekening met mogelijke auteursrechten. Besef ook dat informatie vertrouwelijk kan zijn. Het is ook daarom erg belangrijk om je bronnen te checken!
• Functionaliteit: past de tool bij jouw informatiebehoefte? Vraag je af wat voor informatie je precies zoekt: technische uitleg, gegevensanalyse, wetenschappelijke literatuur, specificaties, enzovoorts. Bedenk ook in welke specifieke techniek je informatie zoekt en kijk of de tool daar geschikt voor is.
• Gebruiksvriendelijkheid: hoe gemakkelijk is het om je weg te vinden in de tool? Moet je er eerst een hele handleiding voor lezen of gaat het redelijk intuïtief? Als het veel tijd gaat kosten om te achterhalen hoe de tool werkt, kun je je afvragen of dat wel toegevoegde waarde heeft.
• Toegankelijkheid: met sommige tools krijg je meteen alle informatie te zien, maar andere bieden alleen beperkte toegang, of je moet de tool eerst kopen. Bedenk of dat een zinvolle investering is.
• Integratie: kan de tool ‘communiceren’ met de documentatiesystemen of andere software die je gebruikt? Het is wel handig als de informatie gemakkelijk overgezet kan worden. Anders zit je nog de hele nacht te typen…
• Schaalbaarheid: is de tool geschikt voor de hoeveelheid data die je wilt analyseren? Controleer of er een maximum is en bekijk hoe snel de tool al jouw gegevens kan verwerken.
• Actualiteit: niet alle gegevens waar AI-tools mee aankomen, zijn even actueel. Check de bronnen en bekijk of websites nog steeds bestaan en regelmatig bijgewerkt worden.

Conclusie

AI biedt krachtige hulpmiddelen voor het vinden en checken van technische informatie, maar je moet altijd kritisch blijven. De mens achter de machine is onmisbaar en moet altijd de kwaliteit, betrouwbaarheid en veiligheid van de verzamelde gegevens waarborgen.

Foxiz en AI

Bij Foxiz zetten we AI verstandig, effectief en slim in als hulpmiddel voor onze specialisten in technische documentatie en vertalingen. We verzorgen op die manier technische content van hoge kwaliteit. Zo combineren we het beste uit twee werelden!

Ben jij op zoek naar goede technische documentatie voor je product of systeem? Wil je eens sparren over hoe je jouw documentatie (én de vertaling daarvan) kunt verbeteren? Of heb je interesse in een baan als technisch documentalist? Neem contact met ons op! We bekijken graag hoe we jou kunnen helpen.

TIP: lees onze vorige blog over slimme prompts schrijven voor AI. In onze volgende blog stellen we de vraag of en hoe je met hulp van AI een compleet nieuwe handleiding kunt schrijven. Tot dan!

Contact opnemen